ภาวะกลืนลำบาก หรือ dysphagia คือความยากลำบากในการเคลื่อนอาหารและน้ำจากปากลงสู่กระเพาะอาหารอย่างปลอดภัย การกลืนหนึ่งครั้งต้องอาศัยกล้ามเนื้อในปาก ลิ้น คอ และหลอดอาหารทำงานประสานกันในเสี้ยววินาที เมื่อกล้ามเนื้อเหล่านี้อ่อนแรงหรือตอบสนองช้าลงจากภาวะสูงวัย โรคหลอดเลือดสมอง ภาวะสมองเสื่อม หรือโรคทางระบบประสาทอื่น คุณพ่อคุณแม่จึงอาจไอ สำลัก หรือใช้เวลาเคี้ยวและกลืนนานผิดปกติในทุกมื้ออาหาร
การประเมินตั้งแต่เนิ่น ๆ มีความสำคัญ เพราะภาวะกลืนลำบากที่ไม่ได้รับการดูแลเพิ่มความเสี่ยงต่อการสำลักลงปอด ซึ่งอาจนำไปสู่ปอดอักเสบจากการสำลัก รวมถึงภาวะขาดน้ำและขาดสารอาหารที่ค่อย ๆ สะสมจนร่างกายอ่อนแอลง สิ่งที่อันตรายเป็นพิเศษคือการสำลักเงียบ ที่อาหารหรือน้ำหลุดลงทางเดินหายใจโดยที่ท่านไม่ไอและไม่แสดงอาการให้เห็น การสังเกตด้วยตาเปล่าเพียงอย่างเดียวจึงอาจไม่เพียงพอ การเช็กภาวะกลืนลำบากในผู้สูงอายุอย่างเป็นระบบจึงช่วยให้ครอบครัวเห็นสัญญาณได้เร็วและปรึกษาแพทย์ได้ทันเวลา
แบบประเมินการกลืน EAT-10 หรือ Eating Assessment Tool เป็นแบบทดสอบกลืนลำบากที่ใช้กันในระดับสากล ประกอบด้วยคำถาม 10 ข้อ แต่ละข้อให้คะแนนตั้งแต่ 0 หมายถึงไม่มีปัญหา จนถึง 4 หมายถึงรุนแรงมาก ครอบคลุมทั้งอาการทางกายและผลกระทบต่อการใช้ชีวิต ผู้ที่ตอบแบบประเมินนี้คือตัวคุณพ่อคุณแม่เอง หรือผู้ดูแลที่สังเกตอาการของท่านอย่างใกล้ชิดในแต่ละมื้ออาหาร ใช้เวลาประมาณ 2 นาที และเหมาะอย่างยิ่งสำหรับครอบครัวที่เริ่มสังเกตเห็นความเปลี่ยนแปลงในการกินของท่าน