ก้าวแรกเมื่อคุณพ่อคุณแม่ได้รับการวินิจฉัยว่าสมองเสื่อม คุณพ่อคุณแม่สมองเสื่อม ควรทำอย่างไร

วันที่แพทย์บอกว่าคุณพ่อหรือคุณแม่ของคุณมีภาวะสมองเสื่อม มักเป็นวันที่ทุกอย่างในหัวเงียบลงชั่วขณะ หลายครอบครัวเล่าตรงกันว่าฟังคำอธิบายของแพทย์ต่อจากคำว่า ‘สมองเสื่อม’ แทบไม่รู้เรื่อง เพราะใจกำลังวุ่นอยู่กับคำถามที่ผุดขึ้นพร้อมกันทั้งหมด ท่านจะแย่ลงเร็วแค่ไหน เราจะดูแลไหวไหม ต้องบอกพี่น้องอย่างไร แล้วงานประจำของเราล่ะ

ถ้าคุณกำลังอ่านบทความนี้ในช่วงไม่กี่วันหรือไม่กี่สัปดาห์หลังได้รับผลวินิจฉัย เราอยากให้คุณรู้ไว้ก่อนสิ่งอื่นว่า ความรู้สึกสับสน ตกใจ เศร้า หรือแม้แต่โกรธที่เกิดขึ้นตอนนี้ ล้วนเป็นปฏิกิริยาปกติของคนที่รักคุณพ่อคุณแม่ ไม่ใช่สัญญาณว่าคุณอ่อนแอหรือรับมือไม่ได้ และคุณไม่จำเป็นต้องหาคำตอบให้ทุกคำถามภายในวันนี้

ข่าวดีที่มักถูกกลบด้วยความตกใจคือ ภาวะสมองเสื่อมเป็นภาวะที่ ‘วางแผนรับมือได้’ การวินิจฉัยตั้งแต่ช่วงต้นเปิดโอกาสให้ครอบครัวได้เตรียมตัวล่วงหน้า ทั้งเรื่องการรักษา การเงิน กฎหมาย และการจัดบ้าน ในขณะที่คุณพ่อคุณแม่ยังสื่อสารและตัดสินใจร่วมกับเราได้ บทความนี้จะพาคุณเดินทีละก้าว ตั้งแต่ก้าวแรกที่ควรทำในสัปดาห์นี้ ไปจนถึงการวางรากฐานการดูแลระยะยาวอย่างใจเย็นและเป็นระบบ

ทำความเข้าใจสิ่งที่เพิ่งเกิดขึ้น ก่อนตัดสินใจอะไรทั้งสิ้น

ก้าวแรกที่ควรทำในสัปดาห์แรกไม่ใช่การลงมือทำสิ่งใหญ่ ๆ แต่คือการ ‘เข้าใจให้ตรง’ ว่าผลวินิจฉัยหมายความว่าอย่างไร เพราะการตัดสินใจที่รีบร้อนบนข้อมูลที่ยังไม่ครบ มักนำไปสู่ความเครียดและความขัดแย้งในครอบครัวโดยไม่จำเป็น

สิ่งแรกที่ควรชัดเจนคือ คำว่า ‘สมองเสื่อม’ เป็นกลุ่มอาการ ไม่ใช่โรคเดียว อัลไซเมอร์เป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุด แต่ยังมีสมองเสื่อมจากหลอดเลือด สมองเสื่อมแบบ Lewy body และอื่น ๆ ซึ่งแต่ละชนิดมีแนวทางดูแลและการดำเนินโรคต่างกัน การรู้ว่าคุณพ่อคุณแม่ได้รับการวินิจฉัยเป็นชนิดใด จะช่วยให้คุณวางแผนได้ตรงจุดมากขึ้น หากแพทย์ยังไม่ได้ระบุชัด คุณสามารถสอบถามได้ในการนัดครั้งถัดไป

อีกประเด็นที่ครอบครัวมักกังวลคือเครื่องมือคัดกรองอย่างแบบทดสอบ MMSE สมาคมและสถาบันด้านความจำย้ำตรงกันว่า คะแนนจากแบบทดสอบใด ๆ เพียงลำพังไม่สามารถใช้วินิจฉัยได้ ต้องประเมินร่วมกับประวัติอาการ การตรวจร่างกาย และบางครั้งการตรวจเพิ่มเติม โดยแพทย์เป็นผู้สรุป ดังนั้นหากคุณยังมีข้อสงสัยต่อผลวินิจฉัย การขอความเห็นที่สองจากแพทย์เฉพาะทางถือเป็นสิทธิ์ที่ทำได้และเป็นเรื่องปกติ

ดูแลใจของตัวเองและคนในบ้านในช่วงตั้งหลัก

หลายคนข้ามขั้นตอนนี้ไป เพราะรู้สึกว่าควรเอาเวลาไปจัดการเรื่อง ‘ของจริง’ มากกว่ามานั่งสนใจอารมณ์ตัวเอง แต่ความจริงคือ การตัดสินใจสำคัญหลายเรื่องที่รออยู่ข้างหน้า ต้องอาศัยใจที่นิ่งพอจะคิดอย่างรอบคอบ การยอมรับว่าตอนนี้คุณกำลังเศร้า จึงไม่ใช่การอ่อนแอ แต่เป็นการเตรียมความพร้อม

ความรู้สึกที่ลูก ๆ มักเผชิญในช่วงนี้ และเป็นเรื่องปกติทั้งหมด ได้แก่

• ความโศกเศร้าล่วงหน้า รู้สึกเหมือนกำลังค่อย ๆ สูญเสียคุณพ่อคุณแม่คนเดิม ทั้งที่ท่านยังอยู่ตรงหน้า
• ความรู้สึกผิด ย้อนคิดว่าน่าจะสังเกตอาการได้เร็วกว่านี้ หรือควรพาไปตรวจตั้งนานแล้ว
• ความกลัวอนาคต ไม่รู้ว่าจะรับมือกับอาการที่หนักขึ้นในวันข้างหน้าได้หรือไม่
• ความขัดแย้งในใจ ระหว่างหน้าที่ลูก งานประจำ และครอบครัวของตัวเอง

สิ่งที่ช่วยได้จริงในช่วงนี้คือการไม่เก็บความรู้สึกไว้คนเดียว ลองพูดคุยกับพี่น้อง เพื่อนสนิท หรือคนที่เคยผ่านสถานการณ์คล้ายกัน องค์การอนามัยโลกได้พัฒนาโปรแกรม iSupport ซึ่งเป็นชุดความรู้และการดูแลใจสำหรับผู้ดูแลผู้มีภาวะสมองเสื่อมโดยเฉพาะ สะท้อนว่าการประคองใจผู้ดูแลถูกยอมรับในระดับสากลว่าเป็นส่วนหนึ่งของการดูแล ไม่ใช่เรื่องรอง

ส่วนการบอกข่าวกับคุณพ่อคุณแม่เอง ขึ้นอยู่กับระยะของภาวะและการประเมินร่วมกับแพทย์ ในระยะต้นที่ท่านยังเข้าใจและสื่อสารได้ การพูดอย่างตรงไปตรงมาด้วยน้ำเสียงอบอุ่น มักช่วยให้ท่านได้มีส่วนร่วมวางแผนชีวิตของตัวเอง และลดความสับสนจากการรู้สึกว่ามีบางอย่างถูกปิดบัง

จัดทีมแพทย์และวางแผนการรักษาให้เป็นระบบ

หลังตั้งหลักทางใจได้ระดับหนึ่ง ก้าวต่อไปคือการสร้าง ‘ทีมดูแล’ ที่ชัดเจน เพื่อไม่ให้การรักษากระจัดกระจายและตกหล่น ภาวะสมองเสื่อมเป็นภาวะระยะยาวที่ต้องการการติดตามต่อเนื่อง การมีทีมและระบบที่ดีตั้งแต่ต้นจะช่วยลดความเหนื่อยล้าของครอบครัวในระยะยาวอย่างมาก

ใครควรอยู่ในทีมดูแล

• แพทย์ที่ดูแลหลัก มักเป็นแพทย์ประสาทวิทยา จิตแพทย์ผู้สูงอายุ หรืออายุรแพทย์ที่ติดตามอาการและปรับการรักษา
• เภสัชกร ช่วยทบทวนรายการยาทั้งหมด ตรวจสอบการตีกันของยา และอธิบายวิธีใช้ยาอย่างปลอดภัย
• พยาบาลหรือผู้ดูแลที่ผ่านการฝึกอบรม ดูแลกิจวัตรประจำวันและสังเกตการเปลี่ยนแปลงของอาการ
• นักกายภาพบำบัดหรือนักกิจกรรมบำบัด ช่วยรักษาความสามารถในการเคลื่อนไหวและการทำกิจวัตร
• สมาชิกครอบครัวที่เป็นผู้ประสานงานหลัก ทำหน้าที่รวบรวมข้อมูลและสื่อสารกับทุกฝ่าย

สิ่งที่ควรเตรียมก่อนพบแพทย์ทุกครั้ง

การพบแพทย์แต่ละครั้งมักมีเวลาจำกัด การเตรียมตัวล่วงหน้าจะช่วยให้คุณได้คำตอบที่ต้องการครบถ้วน ลองเตรียมสิ่งเหล่านี้

1. บันทึกอาการที่เปลี่ยนไปตั้งแต่นัดครั้งก่อน เช่น ความจำ การนอน อารมณ์ พฤติกรรม
2. รายการยาและอาหารเสริมทั้งหมดที่ท่านใช้อยู่จริง พร้อมขนาดยา
3. รายการคำถามที่จดไว้ จัดเรียงตามความสำคัญ
4. ให้คนในครอบครัวที่ใกล้ชิดที่สุดไปด้วยเพื่อช่วยกันฟังและจดบันทึก

เรื่องการรักษาด้วยยา สมาคมและสถาบันด้านความจำระบุตรงกันว่า แม้ปัจจุบันยังไม่มีวิธีรักษาให้หายขาด แต่มียาบางกลุ่มที่อาจช่วยชะลออาการหรือบรรเทาอาการบางอย่างได้ในคุณพ่อคุณแม่บางราย จุดสำคัญที่ครอบครัวต้องยึดไว้คือ ห้ามปรับขนาดยา หยุดยา หรือเพิ่มอาหารเสริมเองโดยเด็ดขาด ทุกการเปลี่ยนแปลงต้องผ่านการปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร เพราะยาในผู้สูงอายุที่มีหลายโรคร่วมกันมีความซับซ้อนสูง

วางแผนกฎหมายและการเงินตั้งแต่ตอนที่ยังวางแผนร่วมกันได้

นี่คือก้าวที่ครอบครัวไทยจำนวนมากเลื่อนออกไป เพราะรู้สึกว่าเป็นเรื่องไกลตัวหรือไม่สบายใจที่จะพูดถึง แต่เป็นก้าวที่ยิ่งทำเร็วยิ่งดี เหตุผลสำคัญคือ ภาวะสมองเสื่อมจะค่อย ๆ ทำให้ความสามารถในการตัดสินใจของคุณพ่อคุณแม่ลดลง การจัดการเรื่องเหล่านี้ในช่วงที่ท่านยังเข้าใจและแสดงเจตนาได้ จึงเป็นการเคารพความต้องการของท่านเอง ไม่ใช่การชิงตัดสินใจแทน

ประเด็นหลักที่ควรค่อย ๆ พูดคุยและจัดการ ได้แก่

• เจตนาเรื่องการดูแลและการรักษา ท่านอยากให้ดูแลที่บ้านหรือที่ใด มีความต้องการเฉพาะด้านการรักษาในระยะท้ายหรือไม่
• การจัดการทรัพย์สินและบัญชี ใครจะเป็นผู้ช่วยดูแลด้านการเงิน และจัดการอย่างไรให้โปร่งใสตรวจสอบได้
• เอกสารสำคัญ รวบรวมบัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน เอกสารสิทธิ์ กรมธรรม์ และข้อมูลสิทธิการรักษาไว้ที่เดียว
• การมอบอำนาจตามกฎหมาย ปรึกษานักกฎหมายเรื่องการทำหนังสือมอบอำนาจหรือการจัดการทรัพย์สิน ให้ถูกต้องตามกฎหมายไทย

ด้านการเงิน แนะนำให้ลองประเมินค่าใช้จ่ายการดูแลอย่างคร่าว ๆ ทั้งค่ารักษา ค่ายา ค่าอุปกรณ์ และค่าผู้ดูแล แล้ววางแผนร่วมกันในครอบครัวว่าจะแบ่งรับผิดชอบกันอย่างไร การคุยเรื่องเงินอย่างเปิดเผยตั้งแต่ต้น แม้จะอึดอัดในช่วงแรก แต่ช่วยป้องกันความขัดแย้งระหว่างพี่น้องในระยะยาวได้มาก

บอกข่าวกับครอบครัวและแบ่งบทบาทกันให้ชัด

เมื่อคุณเริ่มเข้าใจสถานการณ์มากขึ้นแล้ว ก้าวต่อไปคือการสื่อสารกับคนในครอบครัวให้เข้าใจตรงกัน ภาวะสมองเสื่อมเป็นภาระที่หนักเกินกว่าคนคนเดียวจะแบกไหวตลอดเส้นทาง การกระจายความรับผิดชอบตั้งแต่ต้นจึงสำคัญพอ ๆ กับการรักษา

ในทางปฏิบัติ ครอบครัวมักมีลูกคนหนึ่งที่กลายเป็นผู้ดูแลหลักโดยปริยาย ขณะที่พี่น้องคนอื่นช่วยน้อยกว่า ซึ่งหากปล่อยไว้โดยไม่พูดคุย มักนำไปสู่ความน้อยใจและความขัดแย้ง ทางที่ดีคือการนัดคุยกันอย่างเป็นเรื่องเป็นราวสักครั้ง โดยตั้งต้นว่าทุกคนช่วยได้ในแบบที่ต่างกัน

• คนที่อยู่ใกล้ อาจรับบทดูแลกิจวัตรประจำวันและพาไปพบแพทย์
• คนที่อยู่ไกลหรือมีเวลาน้อย อาจรับผิดชอบด้านการเงิน การประสานเอกสาร หรือค้นหาข้อมูล
• ทุกคน ควรมีช่องทางสื่อสารร่วมกัน เช่น กลุ่มแชตของครอบครัว เพื่อแจ้งอาการและตัดสินใจร่วมกัน

อย่าลืมว่าหากในบ้านมีหลานหรือเด็ก การอธิบายให้พวกเขาเข้าใจด้วยภาษาที่เหมาะกับวัยก็สำคัญ เด็กที่เข้าใจว่าทำไมคุณปู่คุณย่าคุณตาคุณยายจึงเปลี่ยนไป จะปรับตัวและช่วยเหลือได้ดีกว่าเด็กที่ถูกปล่อยให้สับสนตามลำพัง

วางแผนการดูแลและสร้างกิจวัตรที่มั่นคง

เมื่อทีมและบทบาทเริ่มชัดเจน ก้าวต่อมาคือการออกแบบ ‘การดูแลในชีวิตประจำวัน’ ที่ทำได้จริงและยั่งยืน หัวใจของการดูแลผู้มีภาวะสมองเสื่อมในระยะต้นถึงกลาง คือการรักษาความสามารถที่ท่านยังมีไว้ให้นานที่สุด ควบคู่กับความปลอดภัย ไม่ใช่การรีบเข้าไปทำแทนทุกอย่าง

ทำไมกิจวัตรที่สม่ำเสมอจึงสำคัญ

ผู้มีภาวะสมองเสื่อมจะรับมือกับสิ่งที่คาดเดาได้ง่ายกว่าสิ่งที่เปลี่ยนไปมา การมีกิจวัตรที่สม่ำเสมอ ทั้งเวลาตื่น เวลาอาหาร เวลาทำกิจกรรม และเวลานอน ช่วยลดความสับสนและความวิตกกังวลของท่าน และยังช่วยลดพฤติกรรมที่ดูแลยาก เช่น ความหงุดหงิดในช่วงเย็น แนวทางเวชปฏิบัติด้านอาการทางจิตและพฤติกรรมในผู้มีภาวะสมองเสื่อมก็ระบุว่า การจัดการสิ่งแวดล้อมและกิจวัตรเป็นแนวทางที่ควรพิจารณาก่อนการใช้ยาในหลายกรณี

กิจกรรมที่ช่วยกระตุ้นสมอง

งานวิจัยด้านการดูแลสมองเสื่อมพบว่า โปรแกรมกระตุ้นการรู้คิด หรือ Cognitive Stimulation Therapy ซึ่งเป็นกิจกรรมกลุ่มที่ออกแบบให้ผู้มีภาวะสมองเสื่อมได้คิด พูดคุย และมีปฏิสัมพันธ์ มีหลักฐานว่าช่วยด้านการรู้คิดและคุณภาพชีวิตได้ ในชีวิตประจำวันที่บ้าน คุณสามารถนำหลักการนี้มาปรับใช้ได้ เช่น ชวนท่านดูรูปเก่าและเล่าความหลัง ร้องเพลงที่ท่านคุ้นเคย ทำอาหารง่าย ๆ ด้วยกัน หรือทำสวนเล็ก ๆ โดยเน้นที่ความเพลิดเพลินและการได้มีส่วนร่วม มากกว่าผลลัพธ์ว่าทำได้ถูกหรือผิด

อีกเรื่องที่ควรเริ่มวางแผนตั้งแต่ระยะต้นคือความปลอดภัยในบ้าน โดยเฉพาะการป้องกันการหกล้มและการเดินหลงออกจากบ้าน ซึ่งเป็นความเสี่ยงที่พบได้ในผู้มีภาวะสมองเสื่อม การปรับบ้าน เช่น เพิ่มแสงสว่าง เก็บของที่กีดขวางทางเดิน ติดราวจับ และวางระบบสังเกตการออกจากบ้าน เป็นสิ่งที่ทำได้ล่วงหน้าก่อนที่ความเสี่ยงจะกลายเป็นเหตุการณ์จริง

อย่าลืมดูแลตัวผู้ดูแลเอง

ก้าวที่มักถูกมองข้ามที่สุด แต่กลับเป็นก้าวที่ตัดสินว่าครอบครัวจะเดินทางนี้ไปได้ไกลแค่ไหน คือการดูแลสุขภาพกายและใจของผู้ดูแลเอง การดูแลผู้มีภาวะสมองเสื่อมเป็นเส้นทางที่ยาวเป็นปี ผู้ดูแลที่หมดแรงเสียก่อน ย่อมไม่สามารถดูแลคุณพ่อคุณแม่ได้อย่างที่ตั้งใจ

ภาระของผู้ดูแลเป็นเรื่องที่วงการสุขภาพให้ความสำคัญถึงขั้นมีเครื่องมือประเมินโดยเฉพาะ เช่น แบบประเมิน Zarit Burden Interview ที่ใช้วัดระดับความเครียดและภาระของผู้ดูแล การที่มีเครื่องมือเช่นนี้สะท้อนว่า ความเหนื่อยล้าของผู้ดูแลเป็นภาวะที่จับต้องได้และต้องได้รับการดูแล ไม่ใช่เรื่องที่ควรอดทนเก็บไว้คนเดียว

สัญญาณที่บอกว่าผู้ดูแลกำลังแบกหนักเกินไป และควรเริ่มหาตัวช่วย ได้แก่

• นอนไม่หลับเรื้อรัง หรือรู้สึกอ่อนล้าตลอดเวลาแม้ได้พัก
• หงุดหงิดง่าย โกรธง่าย หรือร้องไห้บ่อยกว่าปกติ
• ละเลยสุขภาพตัวเอง ขาดนัดแพทย์ของตัวเอง หรือกินอาหารไม่เป็นเวลา
• ถอยห่างจากเพื่อนและกิจกรรมที่เคยทำให้มีความสุข
• รู้สึกสิ้นหวัง หรือรู้สึกว่าไม่ว่าทำเท่าไรก็ไม่เคยพอ

หากคุณเห็นสัญญาณเหล่านี้ในตัวเอง โปรดถือเป็นเรื่องเร่งด่วนพอ ๆ กับอาการของคุณพ่อคุณแม่ การขอความช่วยเหลือ ไม่ว่าจะเป็นการแบ่งงานกับพี่น้อง การใช้บริการดูแลแบบมีคนผลัดเปลี่ยน หรือการปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต ไม่ใช่การยอมแพ้ แต่เป็นการทำให้คุณดูแลท่านได้นานและมีคุณภาพมากขึ้น

แนวทางการดูแลแบบ Yusokh

เราเข้าใจดีว่า ช่วงเวลาหลังได้รับผลวินิจฉัยเป็นช่วงที่ลูก ๆ ต้องตัดสินใจหลายเรื่องพร้อมกัน ในขณะที่ใจยังไม่พร้อม และหลายครอบครัวก็ยังต้องรับผิดชอบงานประจำของตัวเองไปด้วย ที่ Yusokh Care เราดูแลผู้สูงอายุที่บ้านมาแล้วกว่า 500+ ครอบครัวในกรุงเทพฯ ตั้งแต่ปี 2562 และเห็นมาตลอดว่าสิ่งที่ครอบครัวต้องการในก้าวแรกไม่ใช่คำตอบสำเร็จรูป แต่คือคนที่ช่วยจัดลำดับความสำคัญและเดินไปด้วยกัน

โปรแกรมดูแลผู้มีภาวะสมองเสื่อม Dementia ของเราออกแบบมาเพื่อช่วงเวลานี้โดยเฉพาะ ทีมสหวิชาชีพ ทั้งแพทย์ เภสัชกร ทีมพยาบาลวิชาชีพ และนักกายภาพบำบัด จะร่วมประเมินสภาพของคุณพ่อคุณแม่ ช่วยทบทวนรายการยา วางแผนกิจวัตรประจำวันที่เหมาะกับระยะของภาวะ และให้คำแนะนำเรื่องการปรับบ้านให้ปลอดภัย โดยมีผู้ดูแลที่ผ่านการฝึกอบรมจากทีมพยาบาลของเราเป็นผู้ลงมือดูแลในแต่ละวัน

สิ่งที่เราให้ความสำคัญไม่น้อยไปกว่าการดูแลคุณพ่อคุณแม่ คือการแบ่งเบาภาระของลูก ๆ การมีผู้ดูแลที่ไว้ใจได้มาช่วยผลัดเปลี่ยน ทำให้ผู้ดูแลหลักในครอบครัวมีเวลาพักและดูแลตัวเอง ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของการดูแลที่ยั่งยืน หากคุณยังไม่แน่ใจว่าควรเริ่มจากตรงไหน การพูดคุยกับทีมของเราเพื่อประเมินสถานการณ์เบื้องต้น ก็เป็นจุดเริ่มต้นที่ช่วยให้ภาพการดูแลข้างหน้าชัดเจนขึ้นได้ โดยไม่มีข้อผูกมัด

สรุปก้าวแรกที่ควรทำ

การได้รับผลวินิจฉัยว่าคุณพ่อคุณแม่มีภาวะสมองเสื่อม เป็นจุดเปลี่ยนที่หนักหน่วง แต่ไม่ใช่จุดที่ทุกอย่างต้องพังลง เมื่อมองย้อนกลับไป ครอบครัวส่วนใหญ่บอกว่าสิ่งที่ช่วยได้มากที่สุดคือการไม่พยายามทำทุกอย่างพร้อมกัน แต่ค่อย ๆ เดินทีละก้าวอย่างมีลำดับ

1. ทำความเข้าใจชนิดและระยะของภาวะสมองเสื่อมให้ชัด พร้อมจดคำถามไว้ถามแพทย์
2. ดูแลใจของตัวเองและคนในบ้าน ยอมรับว่าความเศร้าเป็นเรื่องปกติ
3. จัดทีมแพทย์และวางระบบการรักษาให้ติดตามต่อเนื่องได้
4. วางแผนกฎหมายและการเงินตั้งแต่ตอนที่ยังตัดสินใจร่วมกับท่านได้
5. บอกข่าวกับครอบครัวและแบ่งบทบาทกันให้ชัดเจน
6. ออกแบบกิจวัตรที่มั่นคงและจัดบ้านให้ปลอดภัย
7. ดูแลสุขภาพกายและใจของผู้ดูแลเอง และหาตัวช่วยก่อนที่จะหมดแรง

ในวันนี้ คุณไม่จำเป็นต้องทำครบทุกข้อ เพียงเริ่มจากก้าวแรกที่ทำได้จริงในสัปดาห์นี้ก็เพียงพอแล้ว และจงจำไว้ว่า การยื่นมือขอความช่วยเหลือ ไม่ว่าจากครอบครัว แพทย์ หรือทีมดูแลมืออาชีพ คือก้าวที่เข้มแข็ง ไม่ใช่ก้าวที่อ่อนแอ เพราะเป้าหมายที่แท้จริงคือการให้คุณพ่อคุณแม่ได้ใช้ชีวิตอย่างมีคุณภาพและมีศักดิ์ศรี โดยที่ลูก ๆ เองก็ยังมีแรงเดินเคียงข้างท่านไปได้ตลอดเส้นทาง