กิจวัตรประจำวัน หรือ Activities of Daily Living (ADL) คือกิจกรรมพื้นฐานที่คนเราทำในแต่ละวันเพื่อดูแลตนเอง ทั้งการรับประทานอาหาร การอาบน้ำ การแต่งกาย การเข้าห้องน้ำ การเคลื่อนย้ายตัว และการเดิน เมื่ออายุมากขึ้นหรือมีโรคประจำตัว ความสามารถเหล่านี้อาจค่อย ๆ ลดลง การประเมินว่าคุณพ่อคุณแม่ยังทำสิ่งใดได้เองและต้องการความช่วยเหลือในเรื่องใด จึงเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของการวางแผนการดูแลที่เหมาะสม
ดัชนีบาร์เธล (Barthel Index of Activities of Daily Living) เป็นแบบประเมินความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวันที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในระดับสากล ทั้งในโรงพยาบาลและงานดูแลผู้สูงอายุ จุดเด่นของแบบประเมินนี้คือช่วยแปลงความรู้สึกกังวลที่จับต้องยากให้กลายเป็นภาพที่ชัดเจน ว่าท่านพึ่งพาตนเองได้มากน้อยเพียงใด และครอบครัวควรจัดการดูแลในระดับใด ผลที่ได้ยังใช้เป็นจุดอ้างอิงเพื่อติดตามว่าความสามารถของท่านดีขึ้น คงที่ หรือถดถอยลงเมื่อเวลาผ่านไป
แบบประเมิน ADL บนหน้านี้พัฒนาจากดัชนีบาร์เธล ประกอบด้วยคำถาม 10 ข้อ ครอบคลุมการรับประทานอาหาร การอาบน้ำ การดูแลความสะอาดใบหน้า การแต่งกาย การกลั้นอุจจาระและปัสสาวะ การใช้ห้องน้ำ การเคลื่อนย้ายตัว การเดิน และการขึ้นลงบันได ควรให้คนในครอบครัวหรือผู้ดูแลที่ใกล้ชิดเป็นผู้ตอบตามความเป็นจริงในปัจจุบันของท่าน ใช้เวลาเพียงไม่กี่นาทีและทราบผลทันที โดยไม่มีค่าใช้จ่าย ทั้งนี้ผลที่ได้เป็นการคัดกรองเบื้องต้นเท่านั้น ไม่ใช่การวินิจฉัยทางการแพทย์ การวางแผนการดูแลที่เหมาะสมควรปรึกษาแพทย์หรือทีมพยาบาลวิชาชีพ
การประเมินระดับการช่วยเหลือตัวเองอย่างสม่ำเสมอช่วยให้ครอบครัวมองเห็นการเปลี่ยนแปลงได้ตั้งแต่เนิ่น ๆ และเตรียมการดูแลได้ทันท่วงที โดยเฉพาะในผู้สูงอายุที่มีโรคประจำตัวหรือเพิ่งกลับจากโรงพยาบาล